Τζαμί Τζισταράκη/ Μουσείο Παραδοσιακής Κεραμεικής
  1. Προϊστορία (-1100 π.Χ.)



  2. Γεωμετρική εποχή (-1100- 800 π.Χ)



  3. Αρχαϊκή εποχή (800-479 π.Χ)



  4. Κλασική εποχή (478-323 π.Χ)



  5. Ελληνιστική εποχή (322- 31 π.Χ)



  6. Ρωμαϊκή εποχή (30 π.Χ.- 330 μ.Χ.)



  7. Βυζαντινή εποχή (331 μ.Χ.- 1453)



  8. Οθωμανική εποχή (1453- 1821)



    1759 Κατασκευάστηκε από το βοεβόδα Μουσταφά Αγά (Τζισταράκης), όπως αναγράφεται και στην είσοδο.

  9. Νεότερη και Σύγχρονη εποχή (1821 - )


    1915 Αναστηλώθηκε από τον Α. Ορλάδνο

    1918 Στέγαζε ως το 1973 το "Εθνικόν Μουσείον Κοσμητικών Τεχνών"

    1966 Διαμορφώθηκε έτσι ώστε να προσευχηθεί ο έκπτωτος μονάρχης της Σαουδικής Αραβίας, Ιμπν Σαούντ.

    1975 Γίνεται Μουσείο Παραδοσιακής Κεραμικής και φιλοξενεί τη συλλογή Β. Κυριαζόπουλου.

    1981 Υπέστη σοβαρές ζημιές από σεισμό, οι οποίες αποκαταστάθηκαν.

Τι βλέπω;

Το Τζαμί Τζισταράκη (αλλιώς, το τζαμί του "Κάτω Παζαριού", του "Κάτω Σιντριβανιού" ή το "Κουσουρνού Τζαμί") είναι το μοναδικό επισκέψιμο τζαμί της πόλης. Σήμερα στεγάζει το Μουσείο Παραδοσιακής Κεραμικής, ως παράρτημα του Μουσείου Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης. Στο ισόγειο του κτιρίου φιλοξενούνται καταστήματα τουριστικών ειδών, τα οποία όμως -με την ανοχή της πολιτείας- έχουν τοποθετήσει παράνομα λαμαρίνες σκίασης και μονάδες κλιματισμού, τα οποία πλήττουν τη φυσιογνωμία του μνημείου.

Τι δε βλέπω;

Σύμφωνα με πηγές της λαϊκής παράδοσης, για να χτίσει το τζαμί ο βοεβόδας Τζισταράκης, γκρέμισε έναν κίονα από το ναό του Ολυμπίου Διός. Οι Οθωμανοί δεν πείραζαν τα αρχαία μνημεία, διότι μια τέτοια πράξη τη θεωρούσαν ιερόσυλη και υπήρχε ο κίνδυνος να απελευθερωθούν δαιμόνια. Πράγματι, αργότερα έτυχε να ξεσπάσει πανώλη στην Αθήνα. Για τους λόγους αυτούς, ο Σουλτάνος αφαίρεσε το αξίωμα από το βοεβόδα. Ωστόσο, είναι πολύ πιθανό τελικά να χρησιμοποιήθηκε κίονας από την παραπλήσια βιβλιοθήκη του Αδριανού και όχι από το ναό του Δία. Με την ανεξαρτησία της Ελλάδας, το κτίριο άλλαξε διάφορες χρήσεις (στρατώνας, φυλακή, αποθήκη) μέχρι να καταλήξει στη σημερινή. Την προηγούμενη δεκαετία έγινε συζήτηση να επαναλειτουργήσει ως τζαμί, στα πλαίσια της υποχρέωσης της Ελλάδας να κατασκευάσει νόμιμους χώρους λατρείας μουσουλμάνων. Η κεντρικότητα του σημείου και η πολυκοσμία της πλατείας, σε συνδυασμό με αντιδράσεις από ορισμένους κύκλους για ενδεχόμενο αλλοίωσης της φυσιογνωμίας του ιστορικού κέντρου, λειτούργησαν αποτρεπτικά για το σχέδιο αυτό και το τζαμί αποφασίστηκε να κατασκευαστεί στο δυτικό κέντρο (Ελαιώνας), σε μια περιοχή με ελάχιστες κατοικίες, αποτρέποντας ενδεχόμενο "γκετοποίησης" μουσουλμάνων μεταναστών.

Βιβλιογραφία

 
Ανυπόγραφο, (2006), Τζαμί: Παιανία, Μοναστηράκι ή Ελαιώνας;, στην Καθημερινή,
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_1_16/04/2006_180894
Τελευταία επίσκεψη 17/9/2013
 
Αρχαιολογία της πόλης των Αθηνών, (χ.α.), Τζαμί Τζισταράκη, ΕΙΕ,
http://www.eie.gr/archaeologia/gr/arxeio_more.aspx?id=91
Τελευταία επίσκεψη 17/9/2013
 
Γιοχάλας Θ., Καφετζάκη Τ., (2013), Αθήνα, Ιχνηλατώντας την πόλη με οδηγό την ιστορία και τη λογοτεχνία, Βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ