Ναός Σώτειρα του Λυκοδήμου/ Ρώσικη Εκκλησία
  1. Προϊστορία (-1100 π.Χ.)



  2. Γεωμετρική εποχή (-1100- 800 π.Χ)



  3. Αρχαϊκή εποχή (800-479 π.Χ)



  4. Κλασική εποχή (478-323 π.Χ)



  5. Ελληνιστική εποχή (322- 31 π.Χ)



  6. Ρωμαϊκή εποχή (30 π.Χ.- 330 μ.Χ.)



  7. Βυζαντινή εποχή (331 μ.Χ.- 1453)



    1031 Κατασκευή

  8. Οθωμανική εποχή (1453- 1821)



  9. Νεότερη και Σύγχρονη εποχή (1821 - )


    1847 Πέρασε στη δικαιοδοσία της ρωσικής παροικίας της Αθήνας

    1850 Ξεκίνησαν εργασίες αποκατάστασής του, άλλα τον Απρίλιο του 1851 σταμάτησαν, λόγω της υπερβολικής ανερχόμενης υγρασίας στους τοίχους του ναού.

    1852 Τον Αύγουστο ξεκίνησαν ξανά οι εργασίες και ολοκληρώθηκαν το 1855.

Τι βλέπω;

Ο ναός της Αγίας Τριάδος είναι ο αναστηλωμένος μεσαιωνικός ναός του Αγίου Νικοδήμου (κατά Μπίρη) ή Σωτήρα Λυκοδήμου (κατά Καμπούρογλου). Πρόκειται για ναό οκταγωνικού τύπου με επιβλητικό τρούλο που καλύπτει μεγάλο μέρος του εσωτερικού του. Το μεταγενέστερο κωδωνοστάσιο είναι βυζαντινού ρυθμού (η καμπάνα είναι δώρο του τσάρου Αλέξανδρου Β'). Εξωτερικά είναι διακοσμημένος με ζωφόρο που φέρει κουφικά σχέδια και οδοντωτές ταινίες. Το σύστημα δόμησής του είναι το πλινθοπερίκλειστο (ορθογώνιοι λίθοι πλαισιωμένοι από πλίνθους).    

Τι δε βλέπω;

Κατά την ελληνική επανάσταση ο ναός είχε υποστεί τεράστιες ζημιές. Προηγουμένως, είχαν καταστραφεί κάποια τμήματά του, λόγω σεισμού το 1701 και το 1780, οπότε ο Οθωμανός διοικητής της Αθήνας, Χατζή Αλή- Χασέκης, κατεδάφισε μέρος αυτού, προκειμένου να επεκταθεί ο περίβολος της πόλης. Τα τμήματα που σώθηκαν ήταν σε καλή κατάσταση. Η ρωσική πρεσβεία διεκδίκησε το ναό, μετά την ενσωμάτωση της Αθήνας στο νέο ελληνικό κράτος, προκειμένου να καλύψει τις θρησκευτικές ανάγκες της ρωσικής παροικίας. Ο ναός χτίστηκε πάνω από το σημείο όπου διερχόταν το αρχαϊκό Πεισιτράτειο Υδραγωγείο. Η αρχιτεκτονική μελέτη έγινε από τον Ι. Στρομ, απεσταλμένο του τσάρου Νικολάου Α΄. Η επίβλεψη των εργασιών έγινε από το στρατιωτικό αρχιτέκτονα Τ. Βλασσόπουλο, σε συνεργασία με το Φ. Μπουλανζέ. Οι αγιογραφίες, οι οποίες αντικατέστησαν τις μεσαιωνικές, έγιναν από το φιλέλληνα Βαυαρό Ζωγράφο Λ. Θείρσιο (L. Thiersch).

Βιβλιογραφία

 
Βυζαντινά μνημεία Αττικής, (χ.α.), Σωτήρα Λυκοδήμου, ΕΙΕ,
http://www.eie.gr/byzantineattica/view.asp?cgpk=490&xsl=detail&obpk=345&lg=el,
Τελευταία επίσκεψη 24/12/12
 
Γιοχάλας Θ., Καφετζάκη Τ., (2013), Αθήνα, Ιχνηλατώντας την πόλη με οδηγό την ιστορία και τη λογοτεχνία, Βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ
 
Κουνουπιώτου- Μανωλέσου Ε., (1995), Σωζόμενες Βυζαντινές Εκκλησίες, στο Αθήνα: μνήμες Βυζαντινές, Επτά Ημέρες, Καθημερινή, σ.σ. 2-17
 
Μπίρης Κ. Η., (1966), Αι Αθήναι από του 19ου εις τον 20ον αιώνα, 5η έκδ. 2005, Αθήνα: Μέλισσα