Λόφοι Φιλοπάππου- Νυμφών
  1. Προϊστορία (-1100 π.Χ.)



  2. Γεωμετρική εποχή (-1100- 800 π.Χ)



  3. Αρχαϊκή εποχή (800-479 π.Χ)



  4. Κλασική εποχή (478-323 π.Χ)



  5. Ελληνιστική εποχή (322- 31 π.Χ)



    294 π.Χ. Κατασκευάστηκε μικρό φρούριο της μακεδονικής φρουράς.

  6. Ρωμαϊκή εποχή (30 π.Χ.- 330 μ.Χ.)



  7. Βυζαντινή εποχή (331 μ.Χ.- 1453)



  8. Οθωμανική εποχή (1453- 1821)



    1687 Από εδώ ο Μοροζίνι βομβάρδισε την Ακρόπολη.

  9. Νεότερη και Σύγχρονη εποχή (1821 - )


    1916 Πραγματοποιήθηκε η μάχη μεταξύ των Συμμαχικών Στρατευμάτων και Επιστράτων, κατά τη διάρκεια του εθνικού διχασμού, γνωστά και ως «Νοεμβριανά».

    1920 Μέχρι και τη δεκαετία του 1920 ακούγονταν οι κανονιοβολισμοί κάθε πρωτοχρονιά, την 25η Μαρτίου (επέτειος της Ελληνικής Επανάστασης) και στα γενέθλια του βασιλιά.

    1944 Στα Δεκεμβριανά του ελληνικού εμφυλίου, οι Βρετανοί είχαν στήσει όλμους, χτυπώντας συνοικίες που ελέγχονταν από τον ΕΛΑΣ (αριστερά).

    1954 Ξεκίνησε η συνολική αρχιτεκτονική διαμόρφωση με λιθόστρωτους δρόμους από το Δ. Πικιώνη, ο οποίος χρησιμοποίησε τμήματα αρχαίων αγγείων και αρχιτεκτονικά μέλη κτιρίων. Το έργο ολοκληρώθηκε τρία χρόνια μετά.

Τι βλέπω;

Η επίσκεψη στο λόφο είναι μια μοναδική εμπειρία. Αρχιτεκτονική που συνδυάζει το αρχαίο με το μοντέρνο, Ιστορία, πολιτισμός και φύση αποτελούν ένα σπάνιο σύνολο εμπειριών. Ο ναός του Αγίου Δημητρίου του Λουμπαρδιάρη στη βορειανατολική είσοδο, τμήματα της οχύρωσης της αρχαίας πόλης, το Θέατρο Ελληνικών Χορών Δόρα Στράτου (900 θέσεων), η Πνύκα, το Εθνικό Αστεροσκοπείο, οι αρχαίες συνοικίες της Μελίτης (βόρεια του λόφου) και της Κοίλης με την κεντρική αρχαία οδό είναι μερικά από τα σημεία αναφοράς. Επίσης, ξεχωρίζουν τα θεμέλια του «Διατειχίσματος» (από την κορυφή ως το Λουμπαρδιάρη και στην κορυφογραμμή μεταξύ Πνύκας και Αστεροσκοπείου), δηλαδή του τείχους που θα κατασκεύαζαν εν μέσω πανικού οι Αθηναίοι μετά τη μάχη της Χαιρώνειας (338 π.Χ.) για να αποκρούσουν τους Μακεδόνες. O λόφος αποτελεί μια όαση για περιπάτους, ίσως και για τρέξιμο, ενώ μπορεί κανείς να απολαύσει την καλύτερη θέα της Ακρόπολης και μεγάλου μέρους της πόλης.

Τι δε βλέπω;

Το όνομά του προέρχεται από το ομώνυμο μνημείο στην κορυφή του. Εναλλακτικά λέγεται και λόφος Μουσών (ονομαζόταν και «Μουσείο» ή «Μουσαίο» από τον ποιητή Μουσαίο του 5ου αι. π.Χ.) εξαιτίας ενός ιερού των Μουσών στην αρχαιότητα. Ομοίως και με το λόφο των Νυμφών. Σύμφωνα με μια αθηναϊκή παράδοση, εδώ μονομάχησε ο προξενητής γάμων Φιλόπαππος με το Διγενή. Κατά τη Φραγκοκρατία και την Τουρκοκρατία ονομαζόταν «Σέγκιο» ή «Σέντζο» που σημαίνει θρόνος, λόγω του σχήματος του μνημείου του Φιλοπάππου. Επί μεσαίωνα και Τουρκοκρατίας, σε σπηλιά του λόφου, η οποία αργότερα υπέστη λατόμηση, οι Αθηναίοι πίστευαν ότι κατοικούσαν τρεις αδελφές, η Πανώλη, η Χολέρα και η Ευλογιά, οι οποίες έσπερναν το θάνατο στην πόλη. Ο λόφος υπήρξε διαχρονικά σημείο παράταξης στρατιωτικών δυνάμεων και πολιορκητών της πόλης (π.χ. Μιθριδάτης, Σύλλας, Οθωμανοί, Μοροζίνι, Έλληνες επί Επαναστάσεως). Σήμερα, αποτελεί σημείο αναφοράς της πόλης την Καθαρά Δευτέρα, οπότε οι Αθηναίοι πετούν χαρταετούς και γιορτάζουν τα κούλουμα.

Βιβλιογραφία

Γιοχάλας Θ., Καφετζάκη Τ., (2013), Αθήνα, Ιχνηλατώντας την πόλη με οδηγό την ιστορία και τη λογοτεχνία, Βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ
Ένωση Φίλων Ακροπόλεως, (2004), Αρχαιολογικοί περίπατοι γύρω από την Ακρόπολη, Αθήνα: Ένωση Φίλων Ακροπόλεως
Φωκά Ι., Βαλαβάνης Π., (1994), Περίπατοι στην Αθήνα και την Αττική, τόποι, θεοί, μνημεία, Κέδρος