Ναός Ηφαίστου
  1. Προϊστορία (-1100 π.Χ.)



  2. Γεωμετρική εποχή (-1100- 800 π.Χ)



  3. Αρχαϊκή εποχή (800-479 π.Χ)



  4. Κλασική εποχή (478-323 π.Χ)



    460 π.Χ. Ξεκίνησε κατά τη δεκαετία 460-450 π.Χ και δεν ολοκληρώθηκε πριν το 420 π.Χ. Οι καθυστερήσεις οφείλονταν τόσο στο έργο της Ακρόπολης όσο και στον Πελοποννησιακό πόλεμο.

  5. Ελληνιστική εποχή (322- 31 π.Χ)



  6. Ρωμαϊκή εποχή (30 π.Χ.- 330 μ.Χ.)



  7. Βυζαντινή εποχή (331 μ.Χ.- 1453)


    Τον 5ο αιώνα μ.Χ. μετετράπη σε χριστιανικό ναό, αφιερωμένο στον Άγιο Γεώργιο (Ακάμα).



  8. Οθωμανική εποχή (1453- 1821)



  9. Νεότερη και Σύγχρονη εποχή (1821 - )


    1834 Μέχρι εκείνη τη χρονιά λειτούργησε και ως κοιμητήριο διαμαρτυρομένων. Την ίδια χρονιά αφαιρέθηκε οτιδήποτε χριστιανικό και ανέλαβε την αποκατάστασή του ο Ε. Σάουμπερτ.

Τι βλέπω;

Ο ναός του Ηφαίστου παλιότερα πιστευόταν ότι ήταν αφιερωμένος στο Θησέα, τον Ηρακλή ή τον Άρη λόγω του διακόσμου, ο οποίος αναπαριστά τους άθλους των πρώτων δύο. Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος που ονομάστηκε και Θησείο. Η έρευνα έχει καταλήξει ότι είναι αφιερωμένος στον Ήφαιστο και την Αθηνά Εργάνη. Βρίσκεται στο λόφο του Αγοραίου Κολωνού και είναι ο καλύτερα διατηρημένος αρχαίος ναός στην Ελλάδα. Είναι δωρικός, περίπτερος, διαθέτει 6 κίονες στις στενές πλευρές και 13 στις πλατιές. Είναι κατασκευασμένος από πεντελικό μάρμαρο, εκτός από τα γλυπτά του που είναι από παριανό. Επίσης, διέθετε πρόναο και οπισθόναο και μόνο σε αυτούς υπήρχε ζωφόρος. Στο εσωτερικό υπήρχε δίτονη κιονοστοιχία σχήματος Π. Στους κίονες υπάρχουν χαραγμένα ιστορικά γεγονότα και ονόματα περιηγητών που ήθελαν να αφήσουν το αποτύπωμα της επίσκεψής τους.

Τι δε βλέπω;

Στο εσωτερικό του ναού υπήρχαν δύο μεγάλα ορειχάλκινα αγάλματα, του Ηφαίστου και της Αθηνάς Εργάνης. Ο πρώτος ήταν ο προστάτης των μεταλλουργών, ενώ η δεύτερη των κεραμέων και της οικοτεχνίας. Η λατρεία τους, άλλωστε, συνδέεται με την πληθώρα εργαστηρίων στα πέριξ. Επί Οθωμανικής περιόδου κι έχοντας ήδη μετατραπεί σε χριστιανική εκκλησία από τα βυζαντινά χρόνια, απέκτησε διάφορα παρατσούκλια και παραλίγο να κατεδαφιστεί ή να γίνει τζαμί, κάτι που όμως απετράπη με ειδικό φιρμάνι. Στη νεώτερη ιστορία έχει συνδεθεί με σημαντικά γεγονότα, όπως το διάγγελμα του Όθωνα το 1833, την παράδοση της πόλης στους Έλληνες από τους Τούρκους, την απόφαση ορισμού της Αθήνας ως πρωτεύουσα και το ότι υπήρξε επίκεντρο πολλών εορταστικών εκδηλώσεων αλλά και το πρώτο εθνικό αρχαιολογικό μουσείο. Αργότερα, ο περιβάλλων χώρος ήταν γεμάτος προσφυγικά παραπήγματα  και στα Δεκεμβριανά του ελληνικού εμφυλίου υπήρξε πεδίο σφοδρών συγκρούσεων.

Βιβλιογραφία

Γιοχάλας Θ., Καφετζάκη Τ., (2013), Αθήνα, Ιχνηλατώντας την πόλη με οδηγό την ιστορία και τη λογοτεχνία, Βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ
 
Τσόγκα Κ., (2012), Ναός Ηφαίστου, Οδυσσεύς, Υπουργείο Πολιτισμού,
http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=6621
Τελευταία επίσκεψη 28/8/2013
 
Φωκά Ι., Βαλαβάνης Π., (1994), Περίπατοι στην Αθήνα και την Αττική, τόποι, θεοί, μνημεία, 4η εκδ., Κέδρος